Mua tàu hàng trăm tỉ để… thử nghiệm

Vụ án Vinashin: Mua tàu hàng trăm tỉ để… thử nghiệm

Xuất bản: 10:31, Thứ Ba, 27/03/2012
.
.

Ra tòa ngày đầu tiên kể từ khi vụ Vinashin đổ bể gây thiệt hại hơn 900 tỉ đồng, bị cáo Phạm Thanh Bình vẫn say sưa: “Đúng là chúng tôi mua tàu Hoa Sen với mục đích thử nghiệm”, thử nghiệm về phương thức vận tải mới trên “đường Hồ Chí Minh trên biển thời kỳ mới”.

>> "Thuyền trưởng" con tàu Vinashin muốn nói lời xin lỗi nhân dân
>> Cuộc trò chuyện với Chủ tịch Vinashin trước ngày bị bắt
>> Bắt nguyên Chủ tịch HĐQT Vinashin
>> Vì sao 4 cán bộ cấp cao của Vinashin bị bắt?
>> Kết luận của Bộ Chính trị về Vinashin

Sáng nay (27/3), TAND TP Hải Phòng đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án “cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin).

Sau các thủ tục kiểm tra, điểm danh những người tham dự phiên tòa, 8 giờ 10 phút, ông Phạm Thanh Bình cùng 8 bị cáo khác đã được dẫn giải ra trước vành móng ngựa.  Phiên tòa đã chính thức khai mạc lúc 8g 15 phút. Chủ toạn phiên tòa là thẩm phán Trần Văn Nhiên – chánh tòa kinh tế, TAND TP Hải Phòng.

Phiên tòa thu hút sự quan tâm của dư luận - Ảnh chụp trước cổng TAND TP Hải Phòng sáng 27-3
Cựu chủ tịch Vinashin Phạm Thanh Bình. (Ảnh: TTXVN)

9g30, đại diện Viện KSND đọc cáo trạng truy tố 9 bị cáo Phạm Thanh Bình, nguyên Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Vinashin cùng các bị cáo: Trần Quang Vũ, nguyên Tổng giám đốc Vinashin; Trần Văn Liêm, nguyên Trưởng ban kiểm soát tập đoàn; Nguyễn Văn Tuyên, nguyên Giám đốc công ty cổ phần Công nghệ tàu thủy Hoàng Anh cùng các bị cáo: Nguyễn Tuấn Dương, Tô Nghiêm, Trịnh Thị Hậu, Hoàng Gia Hiệp, Đỗ Đình Côn là nguyên các cán bộ ở Vinashin.

Liên quan đến vụ án này, hiện có 2 bị can Hồ Ngọc Tùng (nguyên Tổng giám đốc Công ty tài chính TNHH một thành viên Công nghiệp tàu thủy) và Giang Kim Đạt (nguyên Trưởng phòng kinh doanh Công ty vận tải viễn dương Vinashin) đã bỏ trốn. Cơ quan điều tra đang tiến hành truy nã.

Phiên tòa có tới 21 luật sư bảo vệ cho các bị can trong vụ án này.  Trong phiên sơ thẩm, bị cáo Phạm Thanh Bình mời 3 luật sư; Trần Quang Vũ mời 5 luật sư… Tuy nhiên, có 4 luật sư vắng mặt trong phiên sơ thẩm bắt đầu sáng 27/3.
 
Theo cáo trạng dài 32 trang của Viện KSND tối cao, bị cáo Phạm Thanh Bình cùng các đồng phạm đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế trong lĩnh vực đầu tư, quản lý, sử dụng vốn và tài sản của Nhà nước ở năm dự án với tổng thiệt hại trên 910 tỉ đồng.

Cụ thể, Nguyễn Thanh Bình cùng các đồng phạm đã không tuân thủ quy định của pháp luật, không thực hiện đúng chỉ đạo của Chính phủ và cố ý làm trái các quy định của Nhà nước trong việc đầu tư, quản lý, sử dụng vốn Nhà nước tại các dự án: Dự án mua tàu Hoa Sen gây thiệt hại cho nhà nước số tiền hơn 469,5 tỉ đồng; dự án đầu tư xây dựng nhà máy nhiệt điện Sông Hồng (tỉnh Nam Định) là hơn 316,5 tỉ đồng; Dự án đầu tư xây dựng Nhà máy nhiệt điện diesel Cái Lân gây thiệt hại hơn 66,5 tỉ đồng; Dự án đầu tư tàu Bình Định Star gây thiệt hại hơn 30,4 tỉ đồng và việc bán vỏ tàu Bạch Đằng Giang gây thiệt hại hơn 27,3 tỉ đồng.

Tổng thiệt hại do hành vi phạm tội của các bị can trong vụ án đã gây ra là 910.471.130.854 đồng.

Cáo trạng của VKSND tối cao khẳng định: hậu quả thiệt hại do hành vi cố ý làm trái các quy định của nhà nước về quản lý kinh tế của các bị cáo gây ra trong từng dự án cũng như tổng thiệt hại chung của vụ án này thuộc trường hợp phạm tội đặc biệt nghiêm trọng.

Các bị can trong vụ án đều là những người có chức vụ, quyền hạn, được giao trọng trách quản lý, điều hành các hoạt động sản xuất kinh doanh, tài chính, tài sản của Tập đoàn Vinashin và các DN thành viên của tập đoàn này.

Ngoài hậu quả thiệt hại về tiền, tài sản của Nhà nước với giá trị đặc biệt lớn, hành vi phạm tội của các bị can còn làm đình trệ sản xuất kinh doanh, gây ảnh hưởng xấu đến môi trường đầu tư nước ngoài đối với ngành công nghiệp tàu thủy Việt Nam”, cáo trạng nêu rõ.
 
Đến 11g 15, sau khi kết thúc phần đọc cáo trạng, tòa bước sang phần thẩm vấn các bị cáo về những sai phạm trong từng dự án. Bị cáo Phạm Thanh Bình và Trần Văn Liêm là những người đầu tiên bị thẩm vấn về dự án nhà máy nhiệt điện diesel Cái Lân.

9 bị cáo đã hầu tòa trong vụ Vinashin. Ảnh: TTXVN
Phạm Thanh Bình cùng 8 bị cáo đứng trước vành móng ngựa

Đây là dự án thực hiện trong giai đoạn 2002 - 2005, thiệt hại 66,5 tỉ đồng. Phạm Thanh Bình đã cho cấp dưới mua và tháo dỡ thiết bị từ một nhà máy nhiệt điện cũ ở Trung Quốc về lắp đặt tại Cái Lân, trị giá gần 600 tỉ đồng.

Tuy nhiên, khi đưa nhà máy vào vận hành, do mức tiêu hao nhiên liệu quá lớn (214,3g dầu/kWh điện, trong khi chỉ tiêu thiết kế là 195g/kWh điện) nên nhà máy càng hoạt động càng lỗ. Từ năm 2007 đến 2009 lỗ 57,5 tỉ đồng. Đến cuối năm 2009, nhà máy phải ngừng hoạt động hoàn toàn.

Khi được hỏi, bị cáo Phạm Thanh Bình trong chiếc áo complet lịch lãm, sơ-mi xanh cho rằng, cáo trạng truy tố của VKS là đúng và không có ý kiến gì nhiều. Song phần luận tội chưa được hợp lý bởi để dẫn đến những sai phạm cáo trạng luận tội là do điều kiện khách quan bắt buộc phải như vậy mới có được dự án trong khi nguồn vốn của chính phủ chưa có.

Do điều kiện khách quan phải như vậy thì mới thực hiện được dự án. Không có vốn nhưng vẫn phải được dự án nên phải tìm ra nguồn vốn. Không có thì không ai cho mình làm.

Lý giải việc mua nhà máy cũ, bị cáo Bình lý luận: “Vì sao chúng tôi quyết định mua một nhà máy có sẵn, đã lắp đặt là vì giá thành thấp được gần 1 nửa so với việc xây dựng nhà máy mới”.

Còn công suất kém vì nhà máy có 6 tổ máy thì mới chỉ có 2 tổ hoạt động thì đương nhiên lỗ chi phí. Dự án mới hoạt động thì phải để một thời gian hết công suất.

Trong quá trình của chủ tọa hỏi, bị cáo Bình rành mạch trả lời mà không vấp bất cứ chi tiết nào. Cựu Chủ tịch Vinashin Phạm Thanh Bình cũng đã đôi lần ngắt lời Chủ tọa phiên toà để giải thích rõ về những sai phạm mà mình đã gây ra.
 
11g 45, toà kết thúc buổi làm việc đầu tiên. Ngay sau khi kết thúc phiên xét xử sáng nay, Phạm Thanh Bình trong bộ complet sẫm màu cùng 8 bị cáo khác được đưa rời toà bằng lối cửa hông bên cạnh TAND TP Hải Phòng.
 
14g, phiên tòa tiếp tục với phần thẩm vấn về dự án Diesel Cái Lân. Khi Hội đồng xét xử (HĐXX) hỏi nhận thức của bị cáo về sai phạm tại dự án này, bị cáo Tô Nghiêm thừa nhận: “Tôi biết là nó sai nhưng tôi biết những lý do như bị cáo Bình đã nói. Bản thân tôi thương thảo với EVN (Tập đoàn điện lực Việt Nam) nhưng giá bán của chúng tôi luôn thấp hơn so với giá thành".

“Trách nhiệm của tôi, tôi cũng nhận được rằng mình cũng đã có những sai phạm, vi phạm luật đầu tư trong dự án này. Trách nhiệm của tôi cũng rất lớn. Lẽ ra tôi phải kiến nghị không nên chạy ngay mà phải đợi nhà máy thép. Chúng tôi đã cố gắng chạy và bị lỗ”, bị cáo Liêm nói.

14g30, HĐXX tiếp tục thẩm vấn về dự án gây thiệt hại lớn nhất, trị giá 469,5 tỉ đồng, trong thương vụ mua tàu Hoa Sen.

Vụ mua tàu Hoa Sen đã gây thiệt hại gần 470 tỉ đồng
Vụ mua tàu Hoa Sen đã gây thiệt hại gần 470 tỉ đồng

Theo cáo trạng, năm 2007, ông Phạm Thanh Bình, khi đó là Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Vinashin, đã giao cho Công ty Vận tải viễn dương Vinashin mua tàu Cartour, đóng năm 2001 của Italia trị giá 63 triệu Euro về đổi tên thành tàu Hoa Sen cũ để chạy tuyến Bắc Nam.

Việc mua tàu không đúng thủ tục tài chính, không được kiểm tra một cách kỹ càng nên Vinashin đã mua phải tàu không phù hợp với điều kiện Việt Nam, có lỗi ẩn trong tôn đóng tàu nên khi vận hành ở Việt Nam, tàu bị thủng đáy, nước vào phải sửa chữa mất hơn 300.000 USD. Tàu chạy được 39 chuyến thì phải dừng vì càng chạy càng lỗ.

Bị cáo Bình cho rằng, chỉ đồng ý với các sai phạm, còn phần buộc tội và thiệt hại thì không đồng ý. Theo bị cáo, vụ mua tàu Hoa Sen là một kế hoạch lâu dài được hoạch định từ những năm 2000 khi Chính phủ có chủ trương thiết lập tuyến đường trên biển Bắc Nam. Mức đầu tư dự án tàu Hoa Sen vào khoảng trên 65-66 triệu Euro.

“Vào thời điểm ký hợp đồng mua tàu hoa Sen thì chúng tôi đã làm xong dự án, đang trong quá trình hoàn thiện để trình ký phê duyệt chính thức. Đến thời điểm này vẫn chưa được quyết toán, lý do đây là con tàu mua về để thực hiện hết sức lớn của chúng tôi là tạo ra một con đường cao tốc trên biển Bắc Nam. Muốn thế thì phải có một con tàu thử nghiệm và đang giữa chừng thì bị khủng hoảng”, bị cáo Bình giải trình.

Cũng bị hỏi về thương vụ tàu Hoa Sen, bị cáo Trần Văn Liêm - trước khi làm Trưởng ban Kiểm soát tập đoàn là Giám đốc Công ty TNHH một thành viên vận tải Viễn Dương Vinashin (Công ty Viễn Dương) - thì khăng khăng cho rằng không phải đồng phạm, mà do là công ty con, nên chỉ thực hiện theo chỉ đạo của công ty mẹ.
 
HĐXX hỏi, trong dự án này, bị cáo nhận thức mình sai như thế nào, Phạm Thanh Bình trả lời: “Tôi có một số sai phạm, một phần có nêu trong bản cáo trạng, song chưa thực là đúng lắm. Ví dụ, cáo trạng nêu tôi làm trái ý chính phủ. Tôi cho rằng tôi không làm trái ý chính phủ. Khi chúng tôi đã xin ý kiến chính phủ thì chính phủ đã trả lời cho phép mua mới còn việc đầu tư thì theo quy định pháp luật”.
 
Nói tiếp về dự án “đường cao tốc Bắc - Nam trên biển”, bị cáo Bình say sưa: “Đúng là chúng tôi mua tàu Hoa Sen với mục đích thử nghiệm. Thử nghiệm về việc vận hành con tàu này như thế nào trong điều kiện ở Việt Nam (hàng hóa, khách); thử nghiệm về phương thức vận tải mới (bộ - xuống nước- lên bộ), là phương thức vận tải khép kín, tránh những khó khăn ở đường bộ hiện nay. Mục tiêu của Vinashin là tạo dựng được tuyến đường Bắc - Nam (chúng tôi gọi là đường Hồ Chí Minh trên biển thời kỳ mới)”.

Tuy nhiên, theo bị cáo Bình, đóng mới con tàu thì phải mất 5 năm mới đóng mới được. “Vì thế, chúng tôi muốn mua con tàu này để thử nghiệm trên chính con tàu này; xem xét tất cả các công nghệ trên con tàu này để phục vụ cho việc đóng tàu”, bị cáo Bình lý giải quyết định mua tàu Hoa Sen.

Bị cáo Bình cho rằng, làm đường bộ vài chục tỉ USD thì làm đường cao tốc trên biển chỉ tốn 2 tỉ USD. Ngoài ra, chúng ta không bị phụ thuộc vào thời tiết cũng như tai nạn giao thông. Dự án này kéo dài 10 năm với 12 con tàu.

“Theo con số tính toán trong dự án khả thi thì khoảng mười mấy năm sẽ có lãi. Đóng mới con tàu thế này thời điểm đó trị giá trên 100 triệu Euro, nếu lớn hơn thì khoảng 150 triệu Euro, nếu mua thì đắt hơn 10- 20%. Đầu tư con tàu Hoa Sen có thể lỗ nhưng cả một dự án thì không lỗ”, bị cáo Bình nói trước tòa.

Dù vậy, khi HĐXX hỏi việc xử lý những hậu quả của tàu Hoa Sen đã xong chưa, tình hình kinh doanh hiện nay thế nào thì các bị cáo lại trả lời không rõ ràng, né tránh.

Đến hơn 17 giờ 10 phút, chủ tọa phiên tòa thẩm vấn bị cáo Trần Quang Vũ về việc “xẻ thịt” tàu Bạch Đằng Giang gây thiệt hại hơn 27,3 tỉ đồng. Dù thời gian khá muộn, song vị chủ tọa nói: HĐXX quyết tâm xử đến 18 giờ mới nghỉ.

Theo bị cáo Vũ, năm 2008 Tổng công ty gặp khó khăn, đang đầu tư nhiều dự án lớn cho nên Nam Triệu đã bán đề lấy tiền. Năm 2007 Thanh tra bộ tài chính thanh tra đã có ý kiến bán Bạch Đằng Giang thu hồi vốn.

Sau khi được Tập đoàn Vinashin đồng ý, công ty Nam Triệu tổ chức bán đấu giá. Tài sản được hạch toán vào Bạch Đằng Giang là 146 tỉ đồng. Tuy nhiên sau đó, công ty đã “xẻ thịt” chiếc tàu này, bán vỏ tàu cho Công ty Hoàng Thành giá 66 tỉ đồng. 

Chủ tọa gọi Giám đốc Công ty Hoàng Thành để hỏi thì đại diện công ty này nói: “Công ty tôi chỉ buôn sắt vụn thôi, thấy buôn vỏ tàu có lãi thì chúng tôi mua”. Dù vậy, công ty này đã thanh toán 3 lần, đến nay vẫn còn thiếu hơn 1 chục tỷ nữa.

Đúng 18g, ngày đầu tiên phiên tòa xét xử Phạm Thanh Bình và 8 bị cáo trong vụ án “cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Vinashin khép lại.

Dự kiến, phiên tòa sẽ tiếp tục bắt đầu ngày xử thứ 2 vào lúc 8 giờ sáng ngày 28-3. Phiên sơ thẩm sẽ diễn ra trong 3 ngày từ 27 đến 29/ 3.

Điều 165. Tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng

1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây thiệt hại từ một trăm triệu đồng đến dưới ba trăm triệu đồng hoặc dưới một trăm triệu đồng, đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ một năm đến năm năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười hai năm:

a) Vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác;

b) Có tổ chức;

c) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

d) Gây thiệt hại từ ba trăm triệu đồng đến dưới một tỷ đồng hoặc gây hậu quả rất nghiêm trọng khác.

3. Phạm tội gây thiệt hại từ một tỷ đồng trở lên hoặc gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng khác, thì bị phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm.

4. Người phạm tội còn có thể bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản, cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.

Theo Nguyễn Quyết
NLĐ

.
.
Tin mới nhất
Hiện trường vụ lở đất làm 27 người chết ở Nhật Bản
Ngưng cách ly hai hành khách nghi nhiễm Ebola
Kẻ sát hại xe ôm, phi tang xác lĩnh án
10 thùng sữa đổi lấy 5 phút vào thăm bé 'có giòi' ở chùa Bồ Đề
Lễ hội ánh sáng huyền ảo ở thác Niagara
Putin từ chối trào lưu dội nước đá lên đầu
Những phi cơ uy lực nhất của không quân Nga (kỳ 2)
11 cuộc thi sắc đẹp kỳ dị trên thế giới
Bệnh nhân Ebola nằm chung phòng với người chết
Thế giới 24g:'Thần y' Sierra Leone khiến hàng trăm người nhiễm Ebola
.
.