Chuyện các thanh niên kiếm thêm thu nhập bằng nghề: Bán máu!

15:59, Thứ Ba, 21/07/2015 (GMT+7)

Trước nay, nói về 'bán máu', nhiều người thường hình dung đến những thân phận cùng đường, giật gấu vá vai vẫn không  xoay xở nổi cho cuộc sống, buộc phải bán đi thứ cực kỳ quý giá của cơ thể mình để nhận lấy vài đồng tiền ít ỏi. Tuy nhiên, trong xã hội hôm nay, việc 'bán máu' đang có phần 'trẻ hóa', nhiều sinh viên, thanh niên trẻ khỏe cũng tìm đến các bệnh viện 'kiếm thêm thu nhập'.

Ngại ngùng hai từ “bán máu”

Tầng 2 Viện Huyết học truyền máu Trung ương  (Trần Thái Tông, quận Cầu Giấy, Hà Nội) hoặc bệnh viện Việt Đức…  mỗi ngày tiếp đến hàng trăm người có nhu cầu bán máu. Tuy nhiên, ngược với sự tươi vui, hớn hở của những người hiến máu tình nguyện, những người “bán máu” tỏ ra ái ngại, rụt rè và có phần ngại ngùng với những người xung quanh, đặc biệt ngại khi đối mặt với nhân viên y tế.

Các bạn trẻ đang làm thủ tục
Các bạn trẻ đang làm thủ tục "hiến máu" tại Viện Huyết học - ảnh Trí Lâm

Đi cùng Trần Văn Long (26 tuổi) - một người bán máu gần 3 năm nay, Long tỏ ra thân thuộc mọi ngõ ngách và thủ tục trong quá trình lấy máu.  Long dặn, hiến máu tình nguyện thì xin phiếu hồng, còn bán máu thì xin phiếu màu xanh. Đây là tờ khai thông tin, tình hình sức khỏe của bản thân để bệnh viên lưu lại.

Khi gặp nhân viên y tế lấy tờ khai, chú đừng nói đến hai từ “bán máu”, họ không cho dùng từ đó, cứ gọi chung là hiến máu” – Long dặn dò.

 Phiếu đăng ký màu xanh dành cho người bán máu, để phân biệt với phiếu màu hồng hiến máu - ảnh Trí Lâm
Phiếu đăng ký màu xanh dành cho người bán máu, để phân biệt với phiếu màu hồng hiến máu - ảnh Trí Lâm

Điều Long dặn không sai, giữa người bán máu và hiến máu tình nguyện  chỉ được phân biệt qua màu sắc tờ khai. Với những người bán máu hiện nay, ngoại hình không  còn vẻ khắc khổ, già nua, xanh xao… bởi hầu hết những người đến hiến máu tại đây đều rất trẻ, độ tuổi 20-30 chiếm phần nhiều. Xét về ngoại hình, những thanh niên bán máu ăn mặc sạch sẽ, nhiều người có phần sành điệu, không có vẻ gì là nghèo khó.

Sau khi ghi tờ khai, người bán máu sẽ được vào phòng lấy máu xét nghiệm. Nếu đủ tiêu chuẩn, người bán máu sẽ được lấy máu tại chỗ tùy theo thể trạng và tình hình sức khỏe hiện tại. Thông thường, tiêu chuẩn là từ 45kg trở lên, không mắc các bệnh trong danh mục cấm như HIV, viêm gan B… sẽ đủ tiêu chuẩn hiến máu.

Nhân viên y tế đang lấy máu từ người bán máu - ảnh Trí Lâm
Nhân viên y tế đang lấy máu từ người bán máu - ảnh Trí Lâm

Theo mức giá Bộ Y tế và Bộ Tài chính quy định, người hiến máu sẽ nhận được mức tiền bồi dưỡng tương ứng với lượng máu đã bán đi. Với mức 350ml sẽ được 320.000 đồng, 450ml được 400.000 đồng. Hiến tiểu cầu có giá tiền cao hơn, khoảng 500.000 đồng. Mỗi lần lấy máu chỉ kéo dài 10-15 phút, còn hiến tiểu cầu thường kéo dài hàng tiếng đồng hồ.

Hiện nay, trên internet cũng không hiếm người đứng ra mời gọi, tập hợp các bạn trẻ tập trung đến các bệnh viện để hiến máu và được trả thù lao bằng tiền mặt. Rõ ràng, từ lâu, bán máu đã hoạt động một cách có hệ thống.

Ngày càng trẻ hóa

Trao đổi với một nữ nhân viên y tế trong quá trình lấy máu, chị cho biết hiện giờ người trẻ đến “hiến máu” rất đông và cũng có hàng trăm lý do để họ làm việc đó. Nhiều người trong số họ, trông hình thức thì không có vẻ gì nghèo khó hay thiếu thốn.

 Nguyễn Hải N. vừa hiến máu vừa nghe nhạc, cậu nói rằng mới nghe hết 2 bài hát đã xong! - ảnh Trí Lâm
Nguyễn Hải N. vừa hiến máu vừa nghe nhạc, cậu nói rằng mới nghe hết 2 bài hát đã xong! - ảnh Trí Lâm

Nguyễn Hải N., sinh viên năm thứ 2, trắng trẻo, gọn gàng, phong cách hiện đại, chỉ ngồi thu lu một chỗ, không bắt chuyện với ai. Dường như mặc cảm còn đè nặng trong suy nghĩ của cậu.

Tranh thủ bắt chuyện, N. cho biết bán máu vì cần tiền tiêu, thấy mất đi từng ấy máu không ảnh hưởng đến sức khỏe, lại có thêm tiền  nên N. coi đây là cách tăng thêm thu nhập. N. cũng nói thêm, cậu luôn luôn phải giấu gia đình chuyện này, nếu biết, N. chắc chắn sẽ ăn đòn trong cơn giận chứa chan nước mắt của bố mẹ.

Máu là của mình, không ăn trộm cắp gì thì có gì phải ngại. Hơn nữa, số tiền mặt mình nhận thì cũng không cao hơn chi phí quà tặng, tổ chức… hiến máu tình nguyện” – N. cho biết.

 Nữ giới cũng tích cực tham gia
Nữ giới cũng tích cực tham gia "hiến máu" - ảnh Trí Lâm

Đồng tình với N., Nguyễn Xuân Tùng cũng cho hay, đây là việc làm bình thường, tuy nhiên xã hội nhìn nhận có phần không thiện cảm nên cũng không được thoải mái. Tuy nhiên, vì cần tiền, ở đây không ai quen ai nên cũng cứ làm, làm nhiều thành quen.

Không chỉ nam giới, nhiều bạn nữ rất trẻ cũng góp mặt trong “đội quân bán máu” ở đây. Mỗi người đều có chung lý do khi điền tên vào tấm phiếu xanh khi bán máu, chỉ khác nhau ở mục đích tiêu đi giọt máu của mình.

 Trong lúc chờ đợi đến lượt, đôi bạn 1 nam 1 nữ ngồi xem phim - ảnh Trí Lâm
Trong lúc chờ đợi đến lượt, đôi bạn 1 nam 1 nữ ngồi xem phim - ảnh Trí Lâm

Lê Thị Xuân và bạn đến bán máu, như mọi lần, cô thực hiện rất nhanh xong các thủ tục rồi vội vã ra về cho kịp chuyến xe về quê mà không cần dùng đến suất bánh và sữa bồi dưỡng. Tranh thủ lúc chờ kết quả, vẫn mang dáng dấp của sự ngại ngùng, Xuân cho biết đa số người đến đây đều đã từng bán rồi. Cũng có nhiều người đến bán nhưng ngại quá, không dám đến lần thứ hai.

Số tiền bán máu Xuân dùng để trang trải thêm cho việc học, bởi vì hoàn cảnh khó khăn, Vân hoàn toàn tự túc trong học hành, không nhận được sự trợ cấp thêm của  bố mẹ. Lúc học phí, lúc tiền phòng, riêng đồng lương ít ỏi của việc làm thêm khiến Vân luôn rơi vào tình trạng “viêm màng túi”. Vân nói trong ngại ngùng rằng “đây mới là đồng tiền xương máu đúng nghĩa”.

Một người đàn ông bán máu, vừa lấy phiếu xanh từ tay nhân viên y tế -  ảnh Trí Lâm
Một người đàn ông bán máu, vừa lấy phiếu xanh từ tay nhân viên y tế - ảnh Trí Lâm

Tuy nhiên, không phải ai đến đây cũng cởi mở và dễ bắt chuyện, cô gái Nguyễn Hoàng Vân là một trong số đó. Mang theo gương mặt không mấy tươi tắn đến bán máu, có lẽ do ngại ngùng, Vân nhanh chóng làm thủ tục rất thành thạo và không muốn bắt chuyện với ai. Biết được tên cô hoàn toàn do nhân viên y  tế đọc rất to khi gọi vào phòng lấy máu.

Bên cạnh đó, chú Nguyễn Hùng Tiến, một người được cho là bán máu chuyên nghiệp với thâm niên hàng chục năm. Chú hết từ bệnh viên này đến bệnh viện khác rồi lại sang Viện Huyết học, mỗi năm chú bán máu  vượt qua rất nhiều lần sự cho phép của Bộ Y tế. Chú cho biết,  người bán máu chuyên nghiệp như chú hiện nay không thiếu, cũng vì hoàn cảnh, muốn kiếm thêm đồng tiền một cách lương thiện.

 Đông đảo các bạn trẻ chờ đợi đến lượt
Đông đảo các bạn trẻ chờ đợi đến lượt "hiến máu" - ảnh Trí Lâm

Có lẽ, đây không phải là nghề chính thức nhưng cũng là giải pháp kiếm thêm thu nhập cho nhiều người có hoàn cảnh khó khăn trong xã hội. Tuy nhiên, điều lạ là hiện nay số lượng người hiến máu tình nguyện đã tăng lên nhiều, mức giá bán máu cũng không có giá trị cao như nhiều năm trước nhưng tình trạng bán máu lại gia tăng nhanh trong độ tuổi thanh niên.

Theo Tri Lâm
Một thế giới

>> Tin gốc